An ninh y tế toàn cầu-Đài Loan không thể đứng ngoài cuộc

THÔNG CÁO BÁO CHÍ

Bài phát biểu của ông Trần Thời Trung, Bộ trưởng Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan

An ninh y tế toàn cầu-Đài Loan không thể đứng ngoài cuộc

Các bệnh truyền nhiễm mới luôn là mối đe dọa đối với sức khỏe con người cũng như nền kinh tế, thương mại và du lịch toàn cầu. Dịch cúm toàn cầu năm 1918, hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) năm 2003, cúm H1N1 năm 2009, hay Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) năm 2012, Dịch sốt xuất huyết Ebola ở Tây Phi năm 2014, Virus Zika ở Trung Đông năm 2016 đều lây lan nhanh chóng tới các quốc gia trên thế giới bởi hoạt động vận chuyển hàng không quốc tế, gây ra tổn hại không thể tránh khỏi đối với an ninh y tế toàn cầu. Bệnh viêm phổi chưa rõ nguyên nhân (COVID-19) bùng phát từ Vũ Hán, Trung Quốc vào cuối năm 2019 hiện đã lan ra toàn thế giới. Theo số liệu thống kê của WHO ngày 8 tháng 4 năm 2020, đã có 1.353.361 trường hợp nhiễm bệnh và 79.235 trường hợp tử vong trên toàn thế giới, phạm vi ảnh hưởng đã mở rộng đến 211 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đài Loan tất nhiên cũng không thể tránh khỏi chịu ảnh hưởng.

Sau khi trải qua kinh nghiệm đáng buồn khi chống chọi với dịch SARS, 17 năm qua, Đài Loan luôn giữ thái độ nghiêm túc, sẵn sàng đối phó với mối đe dọa từ các bệnh truyền nhiễm mới nổi.. Do đó, ngay khi bệnh viêm phổi chưa rõ nguyên nhân được xác nhận xảy ra ở Vũ Hán, Trung Quốc vào ngày 31 tháng 12 năm 2019, Đài Loan đã lập tức đưa ra các biện pháp kiểm dịch đối với các chuyến bay trực tiếp từ Vũ Hán và triển khai các hoạt động phòng chống sớm để ngăn chặn nguy cơ lây truyền từ người sang người. Ngày 2 tháng 1 năm 2020, Đài Loan thành lập tổ công tác ứng phó với bệnh viêm phổi do chủng virus mới. Ngày 20 tháng 1, thành lập trung tâm chỉ huy dịch bệnh trung ương cấp ba, đến ngày 23 tháng 1 nâng lên cấp hai và nâng lên cấp một vào ngày 27 tháng 2, nhờ đó tích hợp hiệu quả các nguồn lực phòng chống dịch bệnh liên bộ ngành, đầu tư đầy đủ vào công tác phòng chống dịch bệnh. Tính đến ngày 9 tháng 4, Đài Loan đã xét nghiệm 42.315 ca và phát hiện 380 ca dương tính với virus Corona, bao gồm 54 ca nhiễm tại địa phương, 326 ca nhiễm từ nước ngoài, 5 trường hợp tử vong và 80 trường hợp bệnh nhân âm tính sau ba lần xét nghiệm đã được ra viện. Mặc dù có vị trí địa lý gần với Trung Quốc, tuy nhiên tỉ lệ nhiễm bệnh trên tổng dân số của Đài Loan đứng thứ 123 trên thế giới, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong công tác phòng, chống dịch bệnh của Đài Loan.

Đài Loan nhận thức sâu sắc rằng các bệnh truyền nhiễm là không có biên giới, do đó, để đối phó với mối đe dọa từ đại dịch COVID-19, bên cạnh việc điều chỉnh các biện pháp kiểm dịch biên giới theo cách thức linh hoạt dựa theo diễn biến dịch bệnh quốc tế, bao gồm việc kiểm dịch trước khi lên máy bay, sàng lọc sốt và điền tờ khai sức khỏe, yêu cầu kiểm dịch tại nhà 14 ngày đối với người nhập cư từ các quốc gia thuộc cấp ba (cấp cảnh báo), Đài Loan cũng thiết lập hệ thống kiểm dịch điện tử cho phép hành khách có sử dụng số điện thoại di động của các công ty viễn thông của Đài Loan điền và khai báo thông tin sức khỏe qua tin nhắn tự động, đồng thời kết nối với hệ thống quản lý thông tin hỗ trợ đời sống và chăm sóc cộng đồng để tạo điều kiện cho các đơn vị chính phủ chăm sóc và cung cấp hỗ trợ y tế và đời sống cho người dân. Ngoài ra, lịch sử du lịch của bệnh nhân cũng được ghi lại trên thẻ IC bảo hiểm y tế cá nhân, nhắc nhở bác sĩ lưu ý và phát hiện sớm các trường hợp nghi nghiễm để ngăn ngừa sự lây lan ra cộng đồng; Đối với những người phải tiến hành kiểm dịch tại nhà hoặc cách ly tại nhà thì tiến hành định vị và theo dõi GPS thông qua sự phối hợp giữa ngành viễn thông và thông tin, người vi phạm sẽ bị xử phạt hoặc bắt buộc cách ly theo quy đinh, từ đó đạt hiệu quả ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Ngoài ra, Đài Loan cũng tăng cường năng lực xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, mở rộng phạm vi theo dõi và kiểm tra theo sự thay đổi của tình hình dịch bệnh, tiến hành xét nghiệm hồi cứu đối vớicác đối tượng có nguy cơ cao như bệnh nhân cúm nặng, các trường hợp phải theo dõi đường hô hấp trên của cộng đồng, trường hợp bệnh đường hô hấp trên có khả năng lây nhiễm ra cộng đồng…đã có kết quả xét nghiệm âm tính, từ đó tìm ra các trường hợp có khả năng nhiễm bệnh và tiến hành điều trị cách ly; Đồng thời, chỉ định 50 bệnh viện cấp khu vực và trung tâm y tế, 167 đơn vị xét nghiệm cộng đồng tiến hành phân cấp điều trị và xét nghiệm; Bên cạnh đó, yêu cầu các cơ sở y tế thành lập khu vực hoặc phòng điều trị chuyên biệt theo nguyên tắc một người một phòng, phân khu để tránh lây lan tại bệnh viện. Ngoài ra, Đài Loan tiến hành kiểm soát việc xuất khẩu khẩu trang y tế từ ngày 24 tháng 1, trưng dụng và nâng cao khả năng sản xuất khẩu trang để phối hợp hiệu quả việc sử dụng khẩu trang toàn Đài Loan. Từ ngày 6 tháng 2, thực hiện mua khẩu trang tại các nhà thuốc, cơ sở y tế cộng đồng bằng tên thật trên thẻ bảo hiểm y tế. Từ ngày 12 tháng 3, có thể tiến hành đặt hàng trực tuyến và nhận hàng tại siêu thị, cửa hàng. Những biện pháp này đã giúp chúng tôi đạt được sự phân bổ hiệu quả các nguồn lực hạn chế và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phòng chống dịch bệnh, sinh kế và công nghiệp.

Bệnh tật là không có biên giới, một tia lửa nhỏ có thể đốt cháy cả thảo nguyên bao la. Nếu dịch bệnh tại địa phương không được kiểm soát tốt có thể gây ra đại dịch toàn cầu. Do đó, việc duy trì an ninh y tế toàn cầu đòi hỏi nỗ lực chung của toàn nhân loại để đảm bảo năng lực tốt nhất trong việc ứng phó với các mối đe dọa và thách thức về sức khỏe cộng đồng. Mặc dù Đài Loan không phải là thành viên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nhưng không thể chỉ tính lợi riêng mình mà bỏ qua an ninh y tế toàn cầu. Do đó, chúng tôi đề cao trách nhiệm của một công dân thế giới, tuân thủ Điều lệ Y tế Quốc tế 2005 (IHR 2005), chủ động thông báo cho WHO về các ca nhiễm bệnh và tích cực liên lạc với Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Philippines, Mỹ, Canada, Ý, Pháp, Thụy Sĩ, Đức, Anh, Bỉ, Hà Lan và Cơ quan kiểm soát bệnh dịch (CDC) của Liên minh châu Âu để chia sẻ và trao đổi thông tin về các trường hợp nhiễm virus Corona, lịch sử tiếp xúc người nhiễm bệnh, các biện pháp kiểm soát biên giới v.v…, đồng thời tải trình tự gen virus lên hệ thống"Sáng kiến chia sẻ dữ liệu cúm toàn cầu (GISAID)" để các quốc gia truy vấn và cùng nhau đối phó với mối đe dọa của loại virus chủng mới này, đảm bảo an ninh y tế toàn cầu không còn các điểm mù chí mạng do sự thiếu trao đổi và thiếu minh bạch.

Đài Loan cần WHO và WHO cũng cần Đài Loan. Tổ chức Y tế Thế giới vốn không nên từ chối bất cứ ai. Đó chính là sứ mệnh của WHO. Tuy nhiên, thật thiếu sáng suốt khi WHO hiện tại bị can thiệp về chính trị để loại trừ Đài Loan khỏi tổ chức. Những kinh nghiệm về y tế công cộng, hệ thống điều trị và chăm sóc sức khỏe, kỹ thuật sàng lọc nhanh, khả năng sản xuất vắc-xin và thuốc, phân tích virus…của Đài Loan đều có thể chia sẻ với thế giới. Hy vọng rằng, sau khi trải qua đại dịch này, WHO có thể nhận ra rằng dịch bệnh không có biên giới và không thể bỏ qua bất cứ nơi nào, không nên coi nhẹ sức mạnh của bất kỳ nơi nào, bởi chỉ bỏ sót một nơi cũng có khả năng trở thành lỗ hổng lớn trên toàn cầu.

Chúng tôi kêu gọi WHO và các bên liên quan chú ý tới những đóng góp từ trước tới nay của Đài Loan đối với công tác phòng, chống dịch bệnh và y tế công cộng toàn cầu, quyền con người về y tế để ủng hộ mạnh mẽ việc Đài Loan gia nhập WHO, cho phép Đài Loan tham gia đầy đủ các cuộc họp, cơ chế và hoạt động của WHO, bắt tay cùng các nước trên thế giới thực hiện mục tiêu "Sức khỏe là quyền cơ bản của con người" trong Hiến chương WHO và "Không bỏ sót ai" trong Mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.